viernes, 29 de mayo de 2015

Club de lectura. Mi familia y otros animales, de Gerald Durrell


No mes de maio o Club de Lectura da biblioteca mergullouse nas páxinas de Mi familia y otros animales, de Gerald Durrell, que como vos adiatábamos no noso Caderno de Bitácora é a primeira parte da súa divertida triloxía autobiográfica de Corfú, na que nos presenta unha áxil e graciosa galería de personaxes xunto cunha serie de animais retratados con intelixencia e tenrura e na que por suposto non falta o insuperable sentido do humor que caracteriza ao autor.


Aquí vos deixamos a reflexión de Marila Ruiz, coordinadora do Club de Lectura:

Si la literatura fuera la capacidad de crear vida con las palabras, vida auténtica, palpitante, ese libro humilde y sin pretensiones formales ni conceptuales, Mi familia y otros animales de Gerald Durrel sería desde luego literatura. De la mejor. Siempre que abro sus  páginas, después de casi treinta años desde nuestro primer encuentro, el sol me obliga a pestañear, deslumbrada, el olor del mar me envuelve, se me llena la boca con el sabor de las uvas maduras y un sonido vibrante de cigarras y cantos de ave desconocidos me empieza a producir deseos de tumbarme bajo una parra, perezosamente, sintiendo las hormigas correteando bajo mis tobillos mientras una sonrisa ocupa toda mi cara.  Estoy en Corfú, pertenezco a otra época y a otra familia, tengo diez años y soy libre y feliz.
En el Club de lectura nuestras últimas discusiones han girado en torno a este libro. A unas personas le ha gustado muchísimo, a otras les ha gustado menos e incluso a alguna no le ha interesado nada. Sus detractoras confiesan que hay demasiados animales, que tantos animales cansan, que la familia es exagerada y que desde un punto de vista formal no hay nada nuevo ni destacable. Sus admiradoras apuntan que se han reído y divertido, que a los personajes casi puedes tocarlos pues están maravillosamente definidos y aunque hay muchos nunca se confunden (probablemente porque el naturalista Durrell está adiestrado en la observación), que la voz narradora del niño de diez años está genialmente lograda y que estas páginas han sido unas verdaderas vacaciones en Corfú formando parte de aquella pintoresca familia que fue la del afortunado niño Gerald Durrell, hermano menor del importante escritor Lawrence Durrell, cuyos libros, perfectos, sesudos, experimentales y complejos se me han ido cayendo de las manos cada vez que intenté leerlos.
Marila Ruiz

Podedes atopar máis información sobre Gerald Durrell e a súa obra no seguinte enlace: Dossier Gerald Durrell


miércoles, 27 de mayo de 2015

Caderno de bitácora. Semana 21(2015): do 18 ao 24 de maio

Engadimos hoxe unha nova páxina ao noso Caderno de Bitácora, no que vos imos contando como  transcorreu a semana.

Comezamos poñéndolle o broche ás celebracións das Letras Galegas co espectáculo de Cinta Adhesiva, no que os textos de Silvia Penas e a música de Jesús Tejada se fusionaron nunha deliciosa velada de poesía que sen dúbida emocionou a todos os que viñeron a gozar con nós desta festa da palabra. (Pincha aquí para ver as fotos)

Despois de dous días de relativa calma (na biblio nunca hai descanso!) o xoves os membros do club de lectura tiveron a súa reunión quincenal para valorar a obra Mi familia y otros animales, de Gerald Durrell, primeira parte da súa divertida triloxía autobiográfica de Corfú, na que nos presenta unha áxil e graciosa galería de personaxes xunto cunha serie de animais retratados con intelixencia e tenrura e na que por suposto non falta o insuperable sentido do humor que caracteriza ao autor.


E finalizamos a semana coa nosa cita mensual coas Tardes do Roque. Andrea Bayer, Óscar Ferreira e como non Roque, fixéronnos gozar dunha tarde chea de contos e poesía! Como estamos no mes das Letras Galegas Roque quixo recitarnos uns versos da súa "autoría" pero que nos recordaron moito a Rosalía, Pondal...  Tamén os nosos pequenos participantes se animaron a recitarnos os seus poemas, e axudáronnos a averiguar por onde anda o avó Agustín este mes... nada máis e nada menos que por Exipto! (Tedes todas as imaxes neste enlace)


Ata a próxima semana!

viernes, 22 de mayo de 2015

Carapuchiñas vermellas


Para os que viaxedes a Madrid durante este mes de maio dende a biblioteca recomendámosvos que fagades un oco para visitar a exposición Caperucitas al rojo vivo que ofrece o Museo ABC. Nesta mostra pódense ver diferentes ilustracións sobre este conto tradicional e como evolucionou ao longo dos anos.
                            

A exposición esta dividida en catro seccións:

¡Que lecturas más grandes tienes! Grandes ilustradores nacionais e internacionais realizan os seus homenaxes a este personaxe. Atoparedes orixinais de Ana Juan, Emilio Urberuaga, Patricia Metola, Iban Barrenetxea, Claudia Ranucci, Rafa Vivas, Jesús Gabán, Tesa González, Xan López Domínguez, Adolfo Serra, Liesbet Slegers, Agustín Comotto, Annalaura Cantone e Javier Zabala. 
 

Para imaginarte mejor. Tres versións de Carapuchiña interpretadas por Mar Ferrero, Julio A. Blasco e Miguel Tanco e pertenecentes aos ibros Lo que no vio Caperucita Roja, La ladrona de sellos e Caperucita Roja, respectivamente (publicados por Edelvives).

Para recordarte mejor. Selección de reproducións de gran calidade na que podemos atopar ilustracións de Gustave Doré, Fortuné Méaulle, Arthur Rackham, Tom Browne, Harry Clarke, August Macke e Walter Crane.

Este cuento no se ha acabado. Ofrece visións moi singulares sobre a protagonista e a sua historia. Tamén podemos admirar debuxos de Carapuchiñas do fondo do Museo ABC, obras datadas entre 1903 e 1959 realizadas por Eulogio Varela, Máximo Ramos, Joaquín Valverde, Narciso Méndez Bringa, Fernando Fresno ou Ana María García Badell.



Pero se non tes a oportunidade de ver esta exposición, non te preocupes na Biblioteca Neira Vilas tamén temos Carapuchiñas a moreas!

Entre todas facemos unha pequena selección das que máis nos gustan:

E comezamos, claro está, polo principio: a Carapuchiña orixinal, a que foi recollida por primeira vez da tradición oral por Charles Perrault. No libro Los cuentos de Perrault editado por Atlas Ediciones o autor diríxese ás rapazas para instruílas nas regras sociais. E como Carapuchiña non fixo caso do que lle dicían e inflixiu estas regras foi castigadas e devorada polo lobo. FIN. Non houbo ningún cazador ou leñador polo bosque que fora no seu rescate.

E deste xeito apostilla Perrault:


MORALEJA
Niñas, cuando ustedes sean hermosas jóvenes,
desconfien siempre de los lobos:- en este mundo hay muchos melífluos y elegantes,
cuyo lenguaje es cariñoso y seductor,
y esos precisamente son los de la raza más peligrosa.


Este libro conta coas fermosas ilustracións de Gustave Doré (1861), que realizou as máis famosas imaxes de este conto fixando no imaxinario colectivo a idea da indefensa Carapuchiña fronte á imaxe dominante e antropomórfica do lobo.

A nosa segunda recomendación: Caperucita Roja (Ed. Kókinos), baseada no conto recollido polos irmáns Grimm. Trátase dunha magnífica e orixinal versión que realiza a ilustradora checa Kvéta Pacovska, chea de formas xeométricas e vivas cores, onde o vermello, o negro e o prateado inundan as páxinas. Nesta versión introdúcese o personaxe do salvador en forma de cazador, que ao escoitar os ronquidos que veñen da casa da avoa deduce todo o acontecido e decide abrirlle a barriga ao lobo, sacar a Carapuchiña e á avoa (que estaban intactas e limpas) e meterlle pedras no lugar das dúas mulleres. Cando desperta o lobo intenta fuxir pero como lle pesa tanto a barriga morre.
Sempre que contamos esta versión na biblioteca temos moitas voces discordantes que nos din que iso é o que lle aconteceu o lobo dos Sete cabritiños... e razón non lles falta porque, ao igual que o lobo de Carapuchiña, o pobre lobo dos cabritiños corre a mesma sorte segundo os irmáns Grimm.


Roberto Innocenti ilustra La niña de rojo, escrita por Aaron Frisch (Ed. Kalandraka). Nesta versión trasladan á nena lonxe do bosque, á gran cidade onde as distraccións e os perigos son outros. A orixinalidade deste libro radica en conxugar as dúas versións de Carapuchiña que chegaron a nós (Perrault/Grimm): os textos aparecen enmarcados ou en vermello ou en gris correspondendo cada cor a unha versión diferente. Pero a moralexa nesta historia é ben diferente, porque nestes días nada é branco ou negro e non te podes fiar das aparencias: unha persoa pode ser perigosa ou ser o teu salvador.


Como sinala o gran Gianni Rodari soamente basta con citar cinco palabras para que o imaxinario colectivo evoque a nosa protagonista: nena, bosque, flores, lobo e avoa. E con esta idea é como crea outro dos nosos contos favoritos: Confundindo Historias (Ed Kalandraka), ilustrado por Alessandro Sanna. Este é un divertido álbum para xogar cos pequenos que xa coñecen á perfección o clásico e que teñen que axudar ao narrador a continuar a historia de Carapuchiña amarela, ou era verde? ou era.... VERMELLA!!


 
En Las manoplas de Caperucita a pobre rapaza non ten carapucha pero ten un fermoso gorro vermello, e unhas botas vermellas e tamén unhas manoplas vermellas porque neste conto vai moito frío. Tampouco ten cesta, non atopa flores, non hai rastro do cazador e moito menos do lobo; e por riba cando chama á porta ninguén lle abre!. Pobre Carapuchiña, non lle sae nada a dereitas. Que gran sorpresa atopará finalmente dentro da casa da avoa?...para sabelo so teredes que pasar pola biblioteca para coller este conto de Inés Almagro e Mikel Mardones editado por OQO.




Tamén se agachan moitas sorpresas no álbum No bosque de Anthony Brown. Nesta ocasión quen leva a comida á casa da avoa é un rapaz que a medida que se interna no bosque vai descubrindo algúns personaxes que nos lembran moito aos dos contos tradicionais. Cada páxina deste libro agocha obxectos e seres que darannos pista de quen é cada quen que atopa no bosque. Un divertido libro para xogar a atopar as imaxes escondidas e a descubrir aos protagonistas.



E para o final deixamos ao gran Roal Dalh co seu libro Cuentos en verso para niños perversos (Ed. Alfaguara), libro que todo mundo ten que ler polo menos dez veces na vida! Ilustrado polo xenial Quentin Blake, que acompañou a Dalh nos seus grandes éxitos como As Bruxas (Xerais) ou Charlie e a fábrica de Chocolate (Xerais). 
 
Pobre lobo! Tivo a mala sorte de atoparse coa perversa Carapuchiña ...
Caperucita dijo: "¡Qué imponente
abrigo de piel llevas este invierno!".
El Lobo, estupefacto, dijo: "¡Un cuerno!
O no sabes el cuento o tú me mientes:
¡Ahora te toca hablarme de mis dientes!
¿Me estás tomando el pelo...? Oye, mocosa,
te comeré ahora mismo y a otra cosa".
Pero ella se sentó en un canapé
y se sacó un revólver del corsé,
con calma apuntó bien a la cabeza
y -¡pam!- allí cayó la buena pieza.








OUTRAS CARAPUCHIÑAS QUE ACONSELLAMOS:

Caperucita Roja
Perles, Pedro: M1C: Alcalá la Real, Jaén. 2010
Unha versión soamente composta por ilustracións do clásico de Perrault.

Quen lle ten medo a Carapuchiña Vermella?
Sahinkanat, Sara: Linteo  Ourense. 2013 
Pobre lobiño! Todo o que ten que aprender dos consellos da súa nai para fuxir de Carapuchiña e do cazador.

Moito Conto
Páez, Enrique : OQO; Pontevedra
Cincenta é moi amiga de Carapuchiña e ten por mascota a un pobre lobo.


NESTES ENLACES PODES ATOPAR MOITAS MÁIS INFORMACIÓN SOBRE CARAPUCHIÑAS:

Eterna Caperucita de Teresa Colomer. Revista CLIJ


Caperucita Roja en la LIJ contemporánea de Angeles Perera Santana. Revista CLIJ



miércoles, 20 de mayo de 2015

Caderno de bitácora. Semana 20(2015): do 11 ao 17 de maio


Comezamos unha nova andaina no blog da biblioteca. Neste caderno de bitácora que hoxe poñemos en marcha contarémosvos como nos foi a semana, as actividades que realizamos e as novidades acontecidas. Será o noso particular diario no que compartir con vós as nosas experiencias. Pero ademais, continuaremos a ofrecervos no blog novas e artigos que de seguro atoparedes de interese, como agardamos fose o caso do post que publicamos sobre as Letras Galegas.

Arrincamos!! 

Empezamos a semana con moitas ganas, pois tiñamos por diante días de moita actividade coas Letras Galegas xa á vista. Así, o martes visitounos un grupo da Asociación de Dano Cerebral Alento que quería coñecer máis de perto a biblioteca e xa de paso achegarse á historia desta celebración. Con eles indagamos sobre a súa orixe e mergullámonos nalgúns dos textos máis coñecidos da nosa literatura, as súas versións musicadas, teatrais, cinematográficas... E é que as nosas Letras dan para moito!!

Collido xa o impulso, o mércores organizamos unha nova xuntanza cos amigos da Oficina do Voluntariado, que desta vez - non podía ser doutra forma - amenizaron a tardiña con lecturas dos autores máis destacados das Letras Galegas. Soaron así entre as nosas paredes palabras de Rosalía de Castro, Celso Emilio Ferreiro, Ramón Cabanillas, Chus Pato, Carlos Casares...


Chegado o xoves pola mañá agardabamos mirando o ceo a visita da EEI Rúa Palencia, e é que o tempo ameazaba con chuvia... Afortunadamente a meteoroloxía dounos tregua desta vez e os pequenos da escola puideron achegarse á bilioteca para gozar dunha estupenda mañá de contos! 

... E pola tarde seguimos a desfrutar coa Hora dos Contos de Trini Puentes, que este mes nos trouxo historias repletas de valores que inculcar aos nosos cativos!



O broche final a esta atarefada semana, puxémolo o venres cunha fantástica tarde Entre arrolos e contiños, con  Bea Campos e Davide González, na que como sempre pasámolo en grande escoitando e cantando as súas historias!



Ao día seguinte era xa sábado, e tocaba coller forzas para celebrar o luns o Día das Letras Galegas.... pero iso contámovolo na próxima!!

Lembrade que podedes ver as fotos de todas as actividades na Galería da Biblioteca!



viernes, 15 de mayo de 2015

Día das Letras Galegas 2015


O vindeiro domingo 17 de maio celébrase o Día das Letras Galegas, unha data consagrada á promoción da nosa literatura e a nosa lingua e dende a biblioteca sumámonos a esta festa da cultura galega co espectáculo literario-musical Cinta adhesiva, de Silvia Penas e Jesús Tejada, no que sobre o fío condutor da música, os textos van dotando de significados ás melodías, ritmos e cadencias. Cando? O luns 18 ás 19.30h.


Pero ademais, durante todo o mes temos escollida unha escolma bibliográfica con algúns dos autores e  obras máis relevantes das nosas letras, na que vos convidamos a mergullarvos e gozar do pracer de deixarse levar polos versos, as palabras, as historias... onde non faltan por suposto os libros adicados ao homenaxeado este ano 2015: Xosé Filgueira Valverde.

E xa de paso tampouco deixedes de botarlle un ollo aos carteis que con motivo do 50 Aniversario das Letras Galegas elaborou a Real Academia Galega en 2012 e que dende a biblioteca fomos completando nestes últimos tres anos.  

As Letras Galegas. Un pouco de historia


Como xurdiu a celebración das Letras Galegas? O 20 de marzo de 1963, con motivo da celebración do centenario da 1ª edición de Cantares Gallegos de Rosalía de Castro, os académicos Francisco Fernández del Riego, Manuel Gómez Román e Xesús Ferro Couselo propuxeron a celebración do Día das Letras Galegas o 17 de maio de cada ano, iniciativa que foi aprobada por unanimidade en xunta ordinaria o 28 de abril dese mesmo ano.

Na súa proposta, consideraban que "o libro rosalián editado en 1863, ten sido a primeira obra maestra con que contóu a Literatura Galega Contemporánea. A súa aparición veu a lle dar prestixio universal á nosa fala como instrumento de creación literaria". Por este motivo propoñían á Academia establecer unha data na celebrar anualmente unha homenaxe á literatura e cultura galegas.

Pero por que escolleron o 17 de maio? Ao descoñecer a data exacta da publicación dos Cantares, tomouse como referencia a data que figuraba na dedicatoria do libro que Rosalía de Castro lle enviou á tamén escritora Fernán Caballero (pseudónimo de Cecilia Böhl de Faber).

Así,  dende 1963 a Academia escolle cada ano unha figura á que lle adicar o Día das Letras Galegas, que tal e como recollen os seus estatutos "deberá ser autora dunha obra relevante en galego e persoa de calidade cultural e humana que mereza propoñerse como exemplo á sociedade galega de hoxe. En calquera caso deben pasar dez anos entre a súa morte e a designación para ese día". O listado de homenaxeados pódese consultar na páxina da RAG: Figuras homenaxeadas

Letras Galegas 2015. Xosé Filgueira Valverde

Este 2015 a figura homenaxeada é a de Xosé Filgueira Valverde, polo seu traballo divulgativo a prol da lingua e da cultura galega, impulsor de institucións como o Seminario de Estudos Galegos, o Instituto Padre Sarmiento ou o Museo de Pontevedra, entre outros. Trátase dun persoeiro cun peso importante na historia da cultura galega no século XX, en palabras de Xesús Alonso Montero (presidente da RAG) "o último gran polígrafo que deu Galiza xunto a Otero Pedrayo", pero ao mesmo tempo unha  figura que suscitou certa controversia e polémica pola súa labor política.

Deixámosvos a reseña que sobre Filgueira Valverde podedes atopar na Biblioteca Virtual Galega:
Xosé Fernando Filgueira Valverde naceu en Pontevedra en 1906. Realizou estudos de Dereito, Filosofía e Letras (alcanzando o título de doutor) e Psicoloxía nas Universidades de Santiago de Compostela e Zaragoza. En 1923 formou parte do grupo de fundadores do Seminario de Estudos Galegos, onde dirixiu a sección de Historia da Literatura. Desde ese momento e até a súa morte, acontecida en Pontevedra en 1996, o erudito pontevedrés mantería unha gran actividade na promoción de iniciativas culturais.

Filgueira Valverde iniciou o seu amplo labor docente en 1927 no Instituto de Ensino Medio de Pontevedra. En 1935 gañou unha cátedra no Instituto Balmes de Barcelona e posteriormente exerceu en Lugo e na cidade do Lérez, da que foi alcalde. Pola súa dedicación ao ensino recibiría o alcume do "vello profesor".

Membro numerario da Real Academia Galega desde 1942 e correspondente das Reais Academias de Historia, de Lingua e de Belas Artes de San Fernando, en 1972 foi nomeado vocal do Instituto da Lingua Galega da Universidade de Santiago de Compostela. Dirixiu ademais o Museo "Rosalía de Castro", o Instituto Padre Sarmiento de Estudos Galegos e o Museo de Pontevedra. No bienio 1982-83 exerceu o cargo de Conselleiro de Cultura da Xunta de Galicia.

Na década de trinta foi colaborador habitual de El Pueblo Gallego e Logos, publicación esta última en que mantería unha sección de comentarios bibliográficos asinados co pseudónimo J. A. Para alén destes artigos, a súa obra literaria atinxe a narrativa, a poesía, o ensaio e o teatro. Así, na súa producción figuran o libro de relatos Os nenos (1925) e a semblanza O vigairo (1927); o texto teatral Agromar. Farsa pra rapaces (1936) —estreado en 1932—, de novo asinada por J. Acuña; as antoloxías Cancioneiriño de Compostela (1932) e Cancioneiriño novo de Compostela (1969), en que recolle composicións do medioevo e etapas posteriores que fan referencia á capital galega, ou o volume de prosas literarias Quintana viva (1971).

Porén, a maior aportación de Filgueira Valverde constitúena os seus traballos no campo da investigación. Moitas destas prosas, espalladas pola imprensa diaria, foron recollidas polo autor nos nove volumes editados baixo o título xenérico de Adral entre os anos 1979 e 1996. As súas aportacións ao coñecemento da lírica medieval verían a luz en 1992 no libro Estudios sobre lírica medieval: traballos dispersos (1927-1987).

 

Máis información


Sobre as Letras Galegas
Real Academia Galega - Letras Galegas
Día das Letras Galegas (Galicia Dixital)
Sobre a dedicatoria de Rosalía a Fernán Caballero

Sobre Xosé Filgueira Valverde
Real Academia Galega - Filgueira Valverde
Fundación Filgueira Valverde
Consello da Cultura Galega
Biblioteca Virtual Galega
Filgueira Valverde no Museo de Pontevedra
Día das Letras Galegas - Filgueira Valverde (Galicia Dixital)
Documental "Contextualizando a Filgueira Valverde"
Xosé Filgueira Valverde na Galipedia

Sobre a polémica
Praza Pública
Sermos Galiza
Xosé Fernando Filgueira Iglesias no Diario de Pontevedra